{"id":143,"date":"2025-02-24T05:53:32","date_gmt":"2025-02-24T04:53:32","guid":{"rendered":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/?page_id=143"},"modified":"2025-02-24T05:58:18","modified_gmt":"2025-02-24T04:58:18","slug":"spektrum-autyzmu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/?page_id=143","title":{"rendered":"Spektrum Autyzmu"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD) to z\u0142o\u017cone zaburzenie neurorozwojowe, kt\u00f3re objawia si\u0119 w dzieci\u0144stwie i trwa przez ca\u0142e \u017cycie. Charakteryzuje si\u0119 trudno\u015bciami w komunikacji spo\u0142ecznej oraz powtarzalnymi zachowaniami i ograniczonymi zainteresowaniami.<\/p>

W ostatnich latach zmieni\u0142 si\u0119 spos\u00f3b diagnozowania autyzmu. W 2013 roku w DSM-5 zrezygnowano z podzia\u0142u na r\u00f3\u017cne diagnozy, takie jak autyzm dzieci\u0119cy czy zesp\u00f3\u0142 Aspergera. Teraz wszystkie te przypadki okre\u015bla si\u0119 jako zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD). Podobnie w ICD-11 \u2013 tam tak\u017ce wprowadzono jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 kategori\u0119, podkre\u015blaj\u0105c\u0105, \u017ce autyzm ma r\u00f3\u017cne stopnie nasilenia i mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 inaczej u ka\u017cdego dziecka.<\/p>

Jak wygl\u0105da autyzm u dzieci?<\/strong><\/h3>

Objawy ASD mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 pod wzgl\u0119dem nasilenia i tego, jak si\u0119 przejawiaj\u0105, ale zazwyczaj dotycz\u0105 dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych obszar\u00f3w:<\/p>

  1. Trudno\u015bci w komunikacji spo\u0142ecznej<\/strong><\/p>

    • Dziecko mo\u017ce mie\u0107 problemy z nawi\u0105zywaniem i utrzymywaniem relacji r\u00f3wie\u015bniczych.<\/li>
    • Unika kontaktu wzrokowego.<\/li>
    • Mo\u017ce nie dzieli\u0107 si\u0119 spontanicznie swoimi rado\u015bciami czy zainteresowaniami.<\/li>
    • Ma ograniczon\u0105 mimik\u0119 i gestykulacj\u0119.<\/li><\/ul><\/li>

    • Powtarzalne zachowania i ograniczone zainteresowania<\/strong><\/p>

      • Wykonywanie tych samych czynno\u015bci w okre\u015blony spos\u00f3b (np. chodzenie zawsze t\u0105 sam\u0105 tras\u0105).<\/li>
      • Silne przywi\u0105zanie do nietypowych przedmiot\u00f3w lub temat\u00f3w.<\/li>
      • Powtarzalne ruchy, jak machanie r\u0119kami, kr\u0119cenie si\u0119 w k\u00f3\u0142ko.<\/li>
      • Nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na d\u017awi\u0119ki, \u015bwiat\u0142o, tekstury albo odwrotnie \u2013 brak reakcji na niekt\u00f3re bod\u017ace.<\/li><\/ul><\/li><\/ol>

        Objawy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne w zale\u017cno\u015bci od wieku i stopnia funkcjonowania dziecka. U dziewczynek autyzm cz\u0119sto wygl\u0105da inaczej \u2013 mog\u0105 bardziej si\u0119 dostosowywa\u0107, na\u015bladowa\u0107 innych i by\u0107 diagnozowane p\u00f3\u017aniej ni\u017c ch\u0142opcy.<\/p>

        Sk\u0105d si\u0119 bierze autyzm?<\/strong><\/h3>

        Autyzm ma wiele przyczyn i do tej pory nie znaleziono jednego konkretnego czynnika, kt\u00f3ry by go powodowa\u0142. Wiadomo jednak, \u017ce:<\/p>

        • Geny maj\u0105 ogromne znaczenie<\/strong> \u2013 je\u015bli jedno dziecko w rodzinie ma ASD, ryzyko u jego rodze\u0144stwa jest wy\u017csze.<\/li>
        • Czynniki \u015brodowiskowe mog\u0105 odgrywa\u0107 rol\u0119<\/strong> \u2013 np. zaawansowany wiek rodzic\u00f3w, komplikacje w ci\u0105\u017cy czy nara\u017cenie na pewne toksyny mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko.<\/li><\/ul>

          Dlaczego dzieci z autyzmem zachowuj\u0105 si\u0119 inaczej?<\/strong><\/h3>

          M\u00f3zgi os\u00f3b z ASD dzia\u0142aj\u0105 inaczej. Badania pokazuj\u0105, \u017ce niekt\u00f3re obszary m\u00f3zgu pracuj\u0105 u nich w odmienny spos\u00f3b \u2013 zw\u0142aszcza te odpowiedzialne za przetwarzanie bod\u017ac\u00f3w, emocji i interakcji spo\u0142ecznych.<\/p>

          To dlatego dzieci z ASD mog\u0105 mie\u0107 trudno\u015bci z rozumieniem emocji innych os\u00f3b, mog\u0105 \u0142atwo si\u0119 przebod\u017acowa\u0107 albo odwrotnie \u2013 nie reagowa\u0107 na rzeczy, kt\u00f3re dla innych s\u0105 oczywiste.<\/p>

          Jak pom\u00f3c rodzicom dzieci z ASD?<\/strong><\/h3>

          Rodzice dzieci z autyzmem cz\u0119sto czuj\u0105 si\u0119 zagubieni i przyt\u0142oczeni. Dlatego tak wa\u017cne jest, aby mieli dost\u0119p do rzetelnej wiedzy i wsparcia.<\/p>

          Psychoedukacja dla rodzic\u00f3w powinna obejmowa\u0107:<\/strong><\/p>

          1. Zrozumienie autyzmu<\/strong><\/p>

            • Rodzice powinni wiedzie\u0107, czym jest autyzm, jakie s\u0105 jego objawy i jak przebiega.<\/li>
            • Wa\u017cne jest, aby u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce autyzm to nie choroba, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna „wyleczy\u0107”, ale spos\u00f3b funkcjonowania, kt\u00f3ry wymaga odpowiedniego wsparcia.<\/li><\/ul><\/li>

            • Strategie komunikacyjne<\/strong><\/p>

              • Prosty, jasny j\u0119zyk.<\/li>
              • Korzystanie z obrazk\u00f3w, gest\u00f3w i wizualnych wskaz\u00f3wek.<\/li>
              • Wykorzystanie metod wspomagaj\u0105cych, np. komunikacji alternatywnej (AAC).<\/li><\/ul><\/li>

              • Techniki behawioralne<\/strong><\/p>

                • Wprowadzenie przewidywalnych schemat\u00f3w dnia.<\/li>
                • Nagradzanie pozytywnych zachowa\u0144.<\/li>
                • Unikanie przeci\u0105\u017cenia sensorycznego (np. stosowanie s\u0142uchawek wyg\u0142uszaj\u0105cych w ha\u0142a\u015bliwym otoczeniu).<\/li><\/ul><\/li>

                • Wsp\u00f3\u0142praca z terapeutami<\/strong><\/p>

                  • Warto korzysta\u0107 ze wsparcia psycholog\u00f3w, terapeut\u00f3w integracji sensorycznej, logoped\u00f3w.<\/li>
                  • Niekt\u00f3re dzieci dobrze reaguj\u0105 na terapi\u0119 behawioraln\u0105 (np. ABA), inne na terapi\u0119 relacyjn\u0105 (np. metoda Floortime).<\/li><\/ul><\/li>

                  • Wsparcie emocjonalne dla rodzic\u00f3w<\/strong><\/p>

                    • Udzia\u0142 w grupach wsparcia.<\/li>
                    • Dbanie o sw\u00f3j dobrostan psychiczny \u2013 odpoczynek i chwile dla siebie te\u017c s\u0105 wa\u017cne!<\/strong><\/em><\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ol>

                      Ka\u017cde dziecko z ASD jest inne, wi\u0119c nie ma jednej metody, kt\u00f3ra sprawdzi si\u0119 u wszystkich. Kluczowe jest indywidualne podej\u015bcie, akceptacja i cierpliwo\u015b\u0107.<\/p>

                      Bibliografia<\/strong><\/h3>
                      1. Attwood, T. (2019). Zesp\u00f3\u0142 Aspergera. Kompletny przewodnik<\/em>. Wydawnictwo Harmonia.<\/li>
                      2. Pisula, E. (2016). Autyzm u dzieci. Diagnostyka, terapia, rodzina<\/em>. Gda\u0144skie Wydawnictwo Psychologiczne.<\/li>
                      3. Dawson, G., & Guiney, L. (2020). Autyzm. Jak pom\u00f3c rodzinie i dziecku<\/em>. Wydawnictwo Zysk i S-ka.<\/li>
                      4. Winczura, B. (2021). Dziecko z autyzmem w szkole i przedszkolu<\/em>. Oficyna Wydawnicza Impuls.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                        Zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD) to z\u0142o\u017cone zaburzenie neurorozwojowe, kt\u00f3re objawia si\u0119 w dzieci\u0144stwie i trwa przez ca\u0142e \u017cycie. Charakteryzuje si\u0119 trudno\u015bciami w komunikacji spo\u0142ecznej oraz powtarzalnymi zachowaniami i ograniczonymi zainteresowaniami. W ostatnich latach zmieni\u0142 si\u0119 spos\u00f3b diagnozowania autyzmu. W 2013 roku w DSM-5 zrezygnowano z podzia\u0142u na r\u00f3\u017cne diagnozy, takie jak autyzm dzieci\u0119cy czy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-143","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=143"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":148,"href":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/143\/revisions\/148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psycholog.mojepomoce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}